arrow_drop_up arrow_drop_down

De brave soldaat Švejk: een onvergetelijke (anti)held

Als het gaat om cultuur, heeft de Tsjechische Republiek veel moois voortgebracht. Schitterende muziek, indrukwekkende schilderkunst en dito architectuur vinden hun oorsprong in dit land. Ook in literair opzicht heeft Tsjechië veel te bieden, zelfs in internationale zin. De brave soldaat Švejk, een creatie van de bekende schrijver Jaroslav Hašek, werd in meer dan alleen Tsjechië een symbool van verzet tegen onderdrukking. In Praag leeft hij voort, onder meer in U Kalicha, ooit het stamlokaal van Hašek.

Tsjechië, land van culturele rijkdom

Tsjechië is zoals gezegd een land met een rijke culturele geschiedenis. Zo is het onder meer bekend vanwege beroemde componisten als Bedřich Smetana, Antonín Dvořák en Leoš Janáček. In literair opzicht kan de republiek bogen op grote namen als Franz Kafka, Jaroslav Seifert en (voormalig president) Václav Havel. Ook Jaroslav Hašek mag niet aan dit rijtje van auteurs ontbreken, hoewel het eerste deel van het leven van deze schrijver niemand deed vermoeden dat hij ooit nog eens wereldroem zou verwerven met een roman van zijn hand…

Zwendelende zwerver

Hašek werd in 1883 in Praag geboren en zijn vroege levenswandel gaf weinig aanleiding om te vermoeden dat in hem een groots schrijver school. In zijn jonge jaren, voor de Eerste Wereldoorlog, leidde hij het leven van een zwerver. Bepaald niet gehinderd door een overdosis aan moreel besef zwendelde hij er lustig op los; zo scharrelde hij zijn kostje onder meer bij elkaar door ‘rashonden’ met fictieve stambomen te verkopen. Ook toen de oorlog uitbrak en hij in 1915 dienst nam in het leger, gaf zijn optreden nu niet direct blijk van een indrukwekkende daadkrachtigheid. Integendeel, het was vooral zijn gebrek aan standvastigheid dat hem deed opvallen! Hoewel hij aanvankelijk tekende voor het Oostenrijks-Hongaarse leger, liep hij al snel over naar de tsaristische Russen. In 1917 lichtte hij ook daar echter zijn hielen om zich aan te sluiten bij de Bolsjewieken.

 

Meesterlijke anarchistische held

Voor de oorlog schreef Hašek al, maar zijn ware meesterwerk kwam pas tot stand toen hij na de oorlog in Tsjechië terugkeerde. In zijn befaamde roman ‘De lotgevallen van de brave soldaat Švejk’ verwerkte hij de ervaringen die hij in het Oostenrijks-Hongaarse leger opdeed. Het boek draait om de Praagse Josef Švejk en zijn belevenissen in het leger. Als ‘brave soldaat’ voert Švejk de bevelen van zijn meerderen letterlijk en tot in de miniemste details uit, wat tot de volkomen absurde situaties leidt. Juist vanwege zijn overdreven plichtsgetrouwheid ondermijnt hij het gezag volledig. Precies dit maakte de anti-autoritaire hoofdpersoon uit deze satirische roman tot een befaamd symbool van verzet tegen onderdrukking. Het boek is dan ook in vele talen vertaald en diverse malen verfilmd.

De stamkroeg ” Hostinec U Kalicha”

De stamkroeg van soldaat Švejk

HOSTINEC "U KALICHA"

svejk restaurant HOSTINEC “U KALICHA”

Tot op de dag van vandaag leeft deze brave soldaat voort in Praag, en wel in Hostinec U Kalicha, het restaurant dat Hašek beschouwde als stamkroeg. De fictieve Švejk kwam hier regelmatig en de schrijver liet hem hier ook arresteren. Saillant detail: de straat waar de kroeg aan ligt heet ‘Na Bojište’, wat Tsjechisch is voor ‘Op het slagveld’! Culinaire hoogstandjes hoef je in dit etablissement niet te verwachten en de prijzen zijn er ook niet al te vriendelijk. Als je in Praag bent, ontkom je echter uiteraard niet aan een bezoekje aan dit stamlokaal van een van de grootste (anti)helden uit de wereldliteratuur. Mocht de traditionele gebraden gans tegenvallen, vat het dan vooral humoristisch op; zelfs in de meest duistere tijden heeft humor immers velen overeind gehouden!

 
Over de schrijver
Mijn naam is Jellie van der Veen. Mij passie voor Tsjechië ontstond jaren geleden, toen ik in 2005 met mijn man en drie dochters voor het eerst op vakantie ging naar Tsjechië. Na die eerste vakantie waren we voorgoed verliefd op Tsjechië. Dat was de start van CeskySight op. Inmiddels is CeskySight uitgegroeid tot een volledige reisorganisatie met meerdere medewerkers. Mijn passie is mijn werk geworden en dat maakt me ontzettend gelukkig. Via deze site deel ik mijn kennis en ervaring met jou.
M v. Dooren
Door

M v. Dooren

op 17 March 2019

rechtstreeks uit het leven gegrepen en eerlijke film, ik heb hem al meerdere keren gezien hij blijft boeien

Reactie plaatsen