Třebíč is een van de weinige plekken in Europa waar je nog letterlijk door een intacte joodse wijk loopt, huis na huis, synagoge na synagoge, zonder dat er iets is nagebouwd of gereconstrueerd. Samen met de Sint-Procopiusbasiliek ernaast staat de stad sinds 2003 op de UNESCO Werelderfgoedlijst, als enige joods monument op die lijst buiten Jeruzalem. Wie van geschiedenis houdt en niet alleen Praag wil zien, vindt hier een van de meest onderschatte steden van Tsjechië.
Over Třebíč
Třebíč ligt in Vysočina, midden in het glooiende landschap van de Boheems-Moravische Hoogvlakte. De geschiedenis van de stad begint bij een benedictijnenklooster, gesticht in 1101 door Moravische Přemyslid-vorsten. Rond dat klooster groeide door de eeuwen heen een stad waarin joodse en christelijke gemeenschappen naast elkaar leefden, iets wat je nog altijd terugziet in het straatbeeld: de Sint-Procopiusbasiliek en de joodse wijk Zámostí liggen ongewoon dicht bij elkaar.
Foto: Třebíč in Vysočina, vysocina.eu
Waarom Třebíč op de UNESCO-lijst staat
Het hart van de stad is de joodse wijk, de enige die in Europa volledig bewaard is gebleven, en het enige joodse monument buiten Israël dat UNESCO-bescherming heeft. In het centrum staan meer dan 120 historische gebouwen, waaronder twee synagogen en een oude joodse begraafplaats.
Wat deze stad écht bijzonder maakt, is hoe die geschiedenis tot stand kwam. In tegenstelling tot veel andere plaatsen in Europa hebben de joodse inwoners van Třebíč nooit in een afgesloten getto geleefd. Toen in 1723 een wet de vorming van joodse getto's verplicht stelde, ruilden christelijke bewoners vrijwillig van huis met hun joodse buren, zodat de wijk gemengd kon blijven. Die daad van verdraagzaamheid was een belangrijke reden waarom Třebíč in 2003 op de Werelderfgoedlijst kwam.
Video: UNESCO Třebíč, YouTube
Wat je moet zien in Třebíč
Dankzij de vreedzame co-existentie van verschillende religieuze gemeenschappen in de middeleeuwen, heeft het stadscentrum van Třebíč, met zijn Joodse wijk, begraafplaats en Romeinse basiliek, tot op de dag van vandaag zijn charme vastgehouden. Bij een bezoek aan Třebíč mag een rondleiding door de Joodse wijk dan ook zeker niet ontbreken. De Joodse wijk is tenslotte niet voor niets een belangrijke reden dat de stad is opgenomen op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Deze wijk, met zijn doolhof van steegjes en gangen, herbergt twee synagogen, een school, een gemeentehuis en een rabbinaat. De geschiedenis van vreedzaam naast elkaar bestaan van verschillende religies heeft zelfs de bouw van de Sint-Prokopiusbasiliek mogelijk gemaakt, een juweel van Boheemse architectuur.
Het kasteelcomplex
Het kasteel van Třebíč staat op de plek van het oorspronkelijke benedictijnenklooster en is een aanrader voor wie van geschiedenis houdt. Binnen het complex vind je het Waldstein-kasteel, de Sint-Procopiusbasiliek, een oude ijskelder én een kruidentuin, allemaal bij elkaar.
Foto: Het kasteel van Třebíč, VisitCzechia
De joodse wijk Zámostí
In Zámostí loop je door een doolhof van smalle straatjes, bogen en balkonnetjes die de wijk al eeuwen zijn karakter geven. De architectuur is grotendeels ongewijzigd gebleven, wat een wandeling hier net iets anders maakt dan een doorsnee historisch centrum: je loopt niet langs een reconstructie, maar door het origineel.
Foto: De joodse wijk Zámostí, Shutterstock
De Achterste Synagoge en het Seligmann Bauer House
De Achterste Synagoge dateert uit 1669 en heeft een van de mooiest bewaarde barokke interieurs van Moravië. Vlakbij staat het Seligmann Bauer House, gerestaureerd tot joods museum. Een rondleiding voert je langs een winkel met antiek meubilair en een slaapkamer die laat zien hoe een joods huishouden er in de achttiende eeuw uitzag. Op de zolder, omgebouwd tot collegezaal, worden bij gelegenheid traditionele Midden-Europese joodse gerechten geserveerd.
Foto: Achterste Synagoge, Libor Sváček
De Sint-Procopiusbasiliek
De romaans-gotische Sint-Procopiusbasiliek is een architectonisch hoogtepunt op zich, en ligt opvallend dicht bij de joodse wijk, iets wat in die tijd allesbehalve gebruikelijk was. In juni 2003 werd de basiliek samen met de joodse wijk en de begraafplaats op de Werelderfgoedlijst geplaatst.
Foto: De Sint-Procopiusbasiliek, Shutterstock
Wil je Třebíč combineren met een verblijf in de regio? Bekijk onze vakantiehuizen in Vysočina en kijk wat er in de buurt beschikbaar is.
Bezoek Třebíč met kinderen
Naast de geschiedenis heeft Třebíč ook genoeg te bieden voor gezinnen. In het kasteel is een interactieve tentoonstelling, "Reizen door de tijd", die kinderen op een speelse manier meeneemt in het verleden van de stad. De drie belangrijkste monumenten van Třebíč zijn bovendien verbonden door de educatieve route "In de voetsporen van abten en rabbijnen", waarmee kinderen op eigen tempo kennismaken met het samenleven van de verschillende geloofsgemeenschappen die de stad zijn UNESCO-status hebben gegeven.
Ben je benieuwd naar meer van dit soort historische plekken in Vysočina? Bekijk onze vakantiehuizen in de regio en combineer een bezoek aan Třebíč met de rest van de Boheems-Moravische Hoogvlakte.
FAQ
Waarom staat Třebíč op de UNESCO Werelderfgoedlijst?
Vanwege de joodse wijk Zámostí, de enige volledig bewaarde in Europa, en de Sint-Procopiusbasiliek. Samen zijn ze sinds 2003 UNESCO-Werelderfgoed.
Is Třebíč de moeite waard voor een dagje uit met kinderen?
Zeker. Het kasteel heeft een interactieve tentoonstelling voor kinderen, en de educatieve route langs de belangrijkste monumenten is speels opgezet.
Hoeveel tijd heb je nodig om Třebíč te bezoeken?
Reken op een halve tot hele dag om de joodse wijk, de basiliek en het kasteelcomplex rustig te bekijken.
Is Třebíč het enige joodse UNESCO-monument buiten Israël?
Ja, dat maakt de stad wereldwijd uniek onder de Werelderfgoedlocaties.
Waar ligt Třebíč ten opzichte van andere bezienswaardigheden in Vysočina?
Třebíč ligt in de Boheems-Moravische Hoogvlakte, op reisafstand van andere UNESCO-plekken in de regio zoals Telč en Žďár nad Sázavou.
