De regio Zlín in Oost-Moravië is een plek waar geschiedenis, innovatie en cultuur samenkomen. Hier begon meer dan 130 jaar geleden het verhaal van Tomáš Baťa – de visionaire ondernemer die wordt gezien als de Tsjechische Henry Ford. Wat ooit startte als een kleine schoenmakerij groeide uit tot een wereldwijd imperium én een compleet nieuwe manier van leven en werken. Vandaag de dag is deze regio een fascinerende bestemming tijdens een vakantie in Tsjechië.
Tomáš Baťa: van rebel tot wereldmerk
De jonge schoenmaker Tomáš Baťa was eigenzinnig en ambitieus. Ondanks zijn familieachtergrond in de schoenindustrie koos hij al op jonge leeftijd zijn eigen pad. In 1894 richtte hij samen met zijn broer en zus een schoenbedrijf op in Zlín.
Zijn grote doorbraak kwam met de introductie van een betaalbare schoen van canvas: de beroemde “baťovky”. Daarmee maakte hij schoenen toegankelijk voor een breed publiek en zette hij een industriële revolutie in gang in Tsjechië.
Baťa was niet alleen een ondernemer, maar ook een visionair:
- Hij introduceerde innovatieve productiemethoden
- Hij dacht vooruit over marketing (zoals de prijsstrategie van 9,99)
- Hij investeerde in zijn werknemers en hun leefomgeving
Foto: Tomáš Baťa, Michaela Karasek Cejkova
Zlín: een stad gebouwd op een idee
Wat Zlín uniek maakt, is dat de stad letterlijk is ontworpen rondom Baťa’s visie: een plek waar werken en leven in balans zijn. Samen met toparchitecten en stedenbouwkundigen ontwikkelde hij een moderne industriestad.
Kenmerkend voor Zlín:
- Functionele architectuur met rode bakstenen
- De typische Baťa-huizen voor werknemers
- Een strak en efficiënt stadsontwerp
Vanaf de Baťa-wolkenkrabber (gebouw 21), een van de eerste hoogbouwprojecten in Europa, krijg je een indrukwekkend uitzicht over de stad. Uniek detail: het voormalige kantoor van Baťa zat in een lift, compleet met wastafel en airconditioning.
Foto: de Baťa-wolkenkrabber in Zlín, VisitCzechia
2026: 150 jaar Tomáš Baťa
In 2026 viert Tsjechië de 150e geboortedag van Tomáš Baťa. Dit bijzondere jubileum is zelfs opgenomen in de UNESCO-jubileumkalender en zet Zlín internationaal in de spotlight. Juist dit jaar is dé kans om de regio op een extra bijzondere manier te beleven. Door heel Zlín en omgeving worden speciale activiteiten georganiseerd die het verhaal van Baťa tot leven brengen.
Je kunt rekenen op:
- Grootschalige tentoonstellingen en evenementen
- Interactieve programma’s voor jong en oud
- Nieuwe exposities zoals “De droomstad”
In deze tentoonstelling ontdek je hoe Baťa’s vooruitstrevende ideeën over stedenbouw, ondernemen en samenleven nog steeds verrassend actueel zijn.
Foto: 14l15 Baťův institut, VisitCzechia
Bezienswaardigheden in Zlín
- Baťa Instituut & schoenencollectie: in gebouw 14|15 vind je het museum met de grootste schoenencollectie van Centraal-Europa – van Japanse geishaschoenen tot NBA-formaat sneakers.
- Baťa Gedenkmonument: een architectonisch hoogtepunt in functionalistische stijl. Binnen vind je onder andere het vliegtuigtype waarin Baťa om het leven kwam.
- Villa van Tomáš Baťa: zijn voormalige woning uit 1911 is te bezoeken en geeft een uniek inkijkje in zijn leven en nalatenschap.
- Filmstudio’s Zlín: oorspronkelijk opgericht voor reclamefilms van Baťa, maar later uitgegroeid tot een belangrijke plek in de Tsjechische filmgeschiedenis.
Foto: Baťa Villa, Dominik Bachůrek
Het Baťa-kanaal: actief genieten
Wat ooit een functionele waterweg was voor kolentransport, is vandaag uitgegroeid tot een van de meest verrassende recreatiegebieden van Oost-Moravië. Het Baťa-kanaal laat perfect zien hoe industrieel erfgoed een tweede leven kan krijgen.
Tegenwoordig kun je hier:
- Zelf een boot besturen – zelfs zonder vaarbewijs
- Fietsen langs een schilderachtige route van meer dan 80 km
- Stoppen bij wijndorpen langs de Moravische wijnroutes
Het is dé plek waar actie en ontspanning samenkomen, midden in een uniek historisch landschap.
Foto: Baťa-kanaal, Petr Slavik
Ontspanning in Luhačovice
Op korte afstand van Zlín ligt het sfeervolle kuuroord Luhačovice, een plek waar ook Tomáš Baťa zelf graag tijd doorbracht. Deze elegante bestemming staat bekend om zijn rust, natuur en geneeskrachtige bronnen. In het hart van het kuuroord kun je het beroemde mineraalwater Vincentka proeven, dat al generaties lang wordt gewaardeerd om zijn helende werking.
Terwijl je door de verzorgde kuurparken wandelt, ontdek je de bijzondere architectuur van Dušan Jurkovič, die het stadje een unieke en bijna sprookjesachtige uitstraling geeft. Luhačovice is daarmee niet alleen een plek om te ontspannen, maar ook om cultuur en geschiedenis op een rustige manier te beleven. Perfect voor wie tijdens een reis door deze regio even wil vertragen en opladen.
Foto: kuuroord Luhačovice, Oldrich Hrb
Moravië: natuur en UNESCO-erfgoed
De regio rondom Zlín verrast met een mooie mix van natuur en cultuur. Buiten de stad ontdek je een rustiger, authentiek Tsjechië. Je vindt hier onder andere:
- Moravisch Slowakije en Walachije vol tradities
- UNESCO-plekken zoals Olomouc en Lednice-Valtice
- Wijngaarden, fietsroutes en glooiende landschappen
Juist de combinatie van natuur en industriële geschiedenis maakt deze regio zo bijzonder.
Foto: de stad Zlín in Oost-Moravië, Shutterstock
Veelzijdige ervaring
De regio van Tomáš Baťa is veel meer dan een stukje industriële geschiedenis. Het is een levend voorbeeld van hoe visie, ondernemerschap en design samen een complete stad en regio kunnen vormen. Van indrukwekkende architectuur tot ontspannen boottochten en van musea tot natuur: Zlín en Oost-Moravië bieden een verrassend veelzijdige ervaring die je niet snel vergeet.
